hyperthyreoidie, te hoge schildklierwerking

schildklier, hyperthyreoidie

 

Hyperthyreoidie komt erg vaak voor bij de kat. Hierbij is het schildklierhormoon T4 (en T3) verhoogd in

het bloed. De leeftijd waarop het kan ontstaan varieert van 5 jaar tot wel 18 jaar

 

normaal_______________________________________________________________________

De schildklier (2 delen), zit in de hals langs de trachea.

De schildklier scheidt het hormoon het thyreoïd hormoon uit (T4).

In de weefsels wordt het inactieve T4 tot het actieve T3 omgezet.

 

 

 

Het thyreoïd hormoon is nodig voor de regulatie van de groei, de hartslag,

de bloeddruk en voor het beschikbaar maken van energie en verbranding

van een teveel aan vetten.

Ook heeft de schildklier een rechtstreekse invloed op de nieren en

beïnvloedt zo weer verscheidene nierfuncties

 

 

 

 

oorzaak________________________________________________________________________

De oorzaak is meestal een goedaardige tumor (95%), echter in ongeveer 5% van de gevallen is er sprake

van een kwaadaardige tumor.

Deze tumor wordt niet meer geremd, waardoor hij steeds maar nieuw schildklierhormoon blijft aanmaken

en daardoor slaat het lichaam “op hol” als het ware.

 

Symptomen_____________________________________________________________________

Symptomen hoeven niet allemaal aanwezig te zijn, ook de mate waarin kan verschillend zijn.

 

vermageren, ondanks goede tot zeer goede eetlust

veel drinken en plassen (valt niet altijd op)

hyperactief

braken

diarree of meer faeces dan normaal

grote ogen, grote pupillen

later spierzwakte en ingevallen spieren

hartfalen: hartruis, onregelmatige hartslag (gallopritme)

                hijgen, benauwdheid

regelmatig verhoogde bloeddruk

 

 

Diagnose_______________________________________________________________________

bloedonderzoek, de T4 is verhoogd.

 

 

Therapie________________________________________________________________________

Er zijn verschillende soorten therapie, het doel is om het schildklierhormoon weer omlaag te krijgen door de

schildklier(tumor) af te remmen.

De therapieën mogen niet in combinatie, wel kan eerst de ene geprobeerd worden en als dat onvoldoende

resultaat geeft, kan naar de andere therapie gegaan worden.

De therapie is levenslang.

 

* felimazole schildkliertabletten, 1 tot 2x daags, remt de schildklierwerking.

 

* carbimazol oorzalf, voor de moeilijke pillenslikkers kan deze zalf worden gebruikt, hij wordt aan de

   binnenkant van de oorschelp gezalfd en de werkzame stof wordt zo in het bloed opgenomen.

 

* therapeutisch voer: y/d van Hill’s. Een écht therapeutisch voer!

   De schildklier kan alleen met jodium de T4 aanmaken. In dit voer zit nagenoeg geen jodium, dus kan

   er geen teveel aan schildklier gemaakt worden. Dus er hoeven geen pillen gegeven te worden!

   Belangrijk hierbij:

--De kat mag absoluut geen kans krijgen om ander voer te bemachtigen. 1 korreltje van iets anders

bezit nl al zoveel jodium dat de schildklier daar alweer voldoende aan heeft om toch weer teveel T4

te maken en dan werkt het dieet dus niet.

Meerdere katten in huis? Ze kunnen zonder gevaar allemaal op de y/d.

--Schakel langzáám over op dit nieuwe voer, langzaam gedurende 14 dagen!. Zo krijgt de kat de kans

om eraan te wennen. Als een kat te snel iets anders krijgt - zeker in een ziekteperiode - dan is de kans

groot dat ze niets nieuws willen en dan lukt het vaak daarna ook niet meer.

--Indien de nierwaarde ook is verhoogd is het beter om tabletten of zalf te geven, want de nieren

hebben dan een nierdieet nodig.

 

* chirurgie, vaak zit de tumor beiderzijds (of wordt later beiderzijds) zodat dan beide delen van de schild-

   klieren weggehaald moeten worden. Soms is het lastig om de bijschildklier (‘ingepakt’ in de schildklier) te

   sparen, zodat deze ook verdwijnt. Als dit gebeurt zijn er toch weer tabletten nodig. Ook moet het dier

   sterk genoeg zijn om de operatie aan te kunnen.

 

* radio-aktief jodium, er wordt intraveneus radio-aktief jodium ingespoten, dit wordt opgenomen door de

  schildklier en zo wordt de schildklier nauwkeurig vernietigd.

  Dit is een chemotherapie waarbij de kat meerdere weken in de opname moet verblijven omdat hij radio-

  aktief wordt eventjes. Een mooie therapie, wel prijzig.

 

regelmatige bloedcontrole_________________________________________________________

Na 4 weken wordt er opnieuw bloed afgenomen om te zien of de T4 is gedaald. Tevens is het belangrijk om

de nierwaarde (kreatinine) opnieuw te meten. er kan namelijk een chronisch nierfalen aanwezig zijn die in

eerste instantie gemaskeerd is gebleven.

Ook is het belangrijk om naar het witte bloedbeeld te kijken. Het medicijn felimazole en carbimazole kan

beenmergdepressie geven, waardoor er een verhoogde kans op infecties en mogelijk bloedarmoede.

Dit komt zelden voor, maar is wel belangrijk om gecontroleerd te worden. Als dit gemist wordt kunnen er

veel problemen ontstaan.

Als de schildklier eenmaal goed is gereguleerd zijn er minder vaak controles nodig. Het advies is om elke

5 maanden een controle te laten doen. eerder als er eerder veranderingen zijn in eetpatroon e.d.

 

hartcontrole____________________________________________________________________

Vaak ontstaat er hartfalen bij een te hard werkende schildklier; hypertrofische cardiomyopathie (maar ook

de congestieve vorm is mogelijk).

Indien er sprake is van een hartruis is het verstandig om een hartecho te laten maken. Zo kan er bekeken

worden of er extra hartmedicijnen gegeven moeten worden, zoals atenolol.

Het is verstandig om de echo te laten maken bij een knmvd-erkende specialist.

 

Bloeddrukcontrole_______________________________________________________________

Tevens blijkt er vaak een verhoogde bloeddruk, of dit nu het gevolg is van de schildklier of een secundaire

aandoening bij het oudere dier, daar is men nog niet helemaal over uit.

Echter het komt vaak voor en kan zeer vervelende gevolgen (infarcten) hebben voor de kwetsbare organen

ogen, hersenen, hart, nieren en andere. De gevolgen kunnen zijn acute blindheid, nierfalen, hartfalen,

toevallen en tia’s.

Indien er sprake is van een verhoogde bloeddruk is er een extra medicijn nodig: amlodipine.

 

Prognose_____________________________________________________________________

Goed, mits men er op tijd bij is en het dier goed op de therapie reageert.

Als er al hartfalen en/of nierfalen is ontstaan, is de prognose zeer afhankelijk van de mate van dit bijkomende

probleem en de reactie op betreffende medicijnen.